İşletme Yöneticileri için Bilanço Okuma Teknikleri – Arslan KAYA

İşletme Yöneticileri için Bilanço Okuma Teknikleri – Arslan KAYA

Günümüzde tüm organizasyonların faaliyetlerini irdelemek için tek gösterge mali tablolardır. Bu tablolar içerisinde bilanço; organizasyonun başarılı olup olmadığını, belirlenen hedeflere uyumlu çalışılıp çalışılmadığını, günün ekonomik koşullarına ve düzenleyici kurum ve kuruluşlarca yapılmış düzenlemelere uyum gösterip göstermediğini ölçmek ve değerlendirmek için en önemli araçtır. Günümüzde bilanço sadece işletmenin kamusal yükümlülükleri için düzenlenen bir tablo olmayıp önemli mali ve finansal analizlerin de tek bilgi kaynağıdır.
1-    Yönetim ve Bilanço:

Yönetici ya da yönetim birimlerinin temel işlevi, işletme kaynaklarının en verimli şekilde kullanılmasını mümkün kılacak bir bilgi akış sisteminin kurulmasıdır. Bu anlamda yönetim, elindeki kaynaklarını en iyi şekilde kullanmak sorumluluğundadır. Bu sorumluluğun bir gereği olarak, işletmede uzmanlaşmanın sağlanması, risklerin dağıtılması ve iyi yönetim ilkelerinin kurulması temel amaç olacaktır. Yönetici bilanço okuma teknikleri yoluyla kendisi tarafından yönetilen işletmeyi irdelerken, bağımsız bir kuruluş ya da işletme içi denetim sistemleri ile yönetimin başarısı ölçülecektir. Böylece ölçülebilir verimlilikte üretim, ekonomik şartlara uygun yatırım, dengeli-ölçülü büyüme, sağlam finansman, yeterli karlılık, kamusal teşviklerden yeterince yararlanılıp yararlanılmadığı, kurumsallaşmanın sağlanıp sağlanmadığı ya da tümüyle kurumsal yönetim ilkelerine ne ölçüde uyulduğu ortaya konulacaktır. Günümüzde iyi yönetici profili çizilirken onlarca ölçülebilir somut ölçütler yanında yöneticinin bilanço okumayı bilmesi önemli bir koşul olarak telaffuz edilmektedir. Bu çerçevede, yönetici ve yönetim organına sunulan finansal tabloları ve özellikle de bilançoyu doğru okuyup anlamlı karşılaştırmalarla karar alma ve uygulamada kullanmak durumundadır. Böylece, yönetici hangi meslekten olursa olsun bilanço yapısı ile bu yapı içerisindeki anlamlı değişikliklerin neler ifade edebileceğini bilmek zorundadır. Bu çerçevede karar alan, karara destek olan her birim yöneticisinin bilanço, gelir tablosu, mizan gibi şirket kayıtlarında üretilen bilgi ve belgeleri nasıl kullanacağını, nasıl okunacağını bilmek zorundadır. Şayet yönetici, doğru ve sağlıklı bilgilerden oluşmuş bir bilanço ve ona dayalı yorumlarla karar alıyor ise; işletme faaliyet sonuçlarını değerlendirme konusunda anlamlı bir yerdedir denilebilir.

1.1    Ekonomi ve Kurumsal Yönetim

Şirketler, yaşadığımız yüzyılda, Dünyanın en güçlü, belirleyici, politikalara yön veren kuruluşları olmuşlardır. Günümüzde ekonomi, dünyanın birinci gündem maddesi, ekonomiyi yöneten ve yönlendirenlerde artık şirketlerdir. Son yıllarda patlak veren şirket skandalları kurumsal yönetim kavramını sadece şirketlerin gündemine taşımamış, devletlerin de gündeminde yer almaya başlamıştır. Böylece ülkeler, kurumlar, kuruluşlar, şirketler ve tüm organizasyonlar en doğru, kalıcı kurumsal yönetim biçimini aramaya başlamışlardır. Artık sadece şirketlerde değil, ülkeler de kurumsal yönetim prosedürleri, kuralları ve yönetim kodlarını benimseyip, yayınlamaktadırlar. Elbette küreselleşme ile birlikte ülkelerin şirketleri, düzenleyici kurumların koyduğu satın alma, birleşme, bölünme, devralma, şirket değerlemeleri gibi kurumsal yönetim tekniklerinde ilerleme sağlamışlardır. Özellikle uluslar arası sermayenin durağı olan borsalar, sermaye piyasalarını düzenleyen kuruluşlar, iş birliği halinde, hisseleri işlem görecek şirketlerde aranacak yönetim prensiplerini belirlemişlerdir. Bu çerçevede borsaya kote olacak şirketlerin, yönetim kurulu üyesi olabilmek için standartlar belirlenmiş, yönetim kurulu üyesinin sorumluluğu, üst yönetimle ilişkileri, hakları, yönetim kurulu üyelerinin eğitimi, üst yönetime yapılacak atamalar, gibi bilgilerin borsaya sunulması belirli formatlara bağlanmıştır. Diğer taraftan, kurumsal yönetim prensiplerinin temel unsuru olarak bağımsız yönetim kurulu üyesi tanımı getirilmiş, bazen de bağımsız yönetim kurulu üyesi tanımına uymayan davranışların, yönetim kurulu üyeliğini sona erdirebileceği belirtilmiştir. Bu ilkeler yeni TTK’ da büyük ölçüde yer almıştır.

1.2 Kurumsal Yönetimin Günümüzde Gerekliliği

Uluslararası sermaye hareketleri incelendiğinde, ülkelerin sağladığı reel kazançlar yanında kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanıp uygulanmadığı da önemli bir faktördür. Bugün  Kurumsal yönetim  standartlarında ülke ve işletme yönetimi uluslararası fon ve kaynakların Türkiye’ye yönelmesini sağlayan önemli bir faktör olacaktır.Ülkenin yönetim standardı, düzeyi ile yatırım yapılacak şirketlerin finansal raporlarının uluslararası standartlarda, güvenilir ve şeffaf olması, iyi yönetilip yönetilmediği hususları günümüzde belirleyici olmaktadır. Kurumsal Yönetim ilkelerine göre yapılanmış ve yönetilen şirketler uluslararası sermayenin cazibesini arttıracaktır. Böylece küresel sermaye hareketlerinde rekabet şansı artacaktır.
Diğer taraftan, kurumsal yönetim, “etkin yönetim” i sağlamakta, böylece “iyi yönetici”, “iyi işletme” kavramlarına ulaşılmaktadır. Bunun sonucunda kıt ve zor bulunan kaynakların etkin ve verimli kullanılması sağlanmaktadır. Böylece verimli işletme ticari anlamda karlı işletmeye dönüşmekte, planlama, bütçeleme verimliliği ölçme yoluyla üst yönetimin yönetim kurulu ile sıcak bilgi alış verişi içinde olmasını denetim ve kontrol sistemlerinin yansız ve kurumsal bir yapıya kavuşturulması ile şirket direnci ve kalıcılığı güçlendirilmektedir. Şirket bütçelerinin gerçekçi yapılması, uygulama sonuçlarının izlenmesi, bütçe hedeflerine göre başarı yüzdelerinin irdelenmesi ve yorumlanması üst yönetimin performansının ölçülüyor olması, işletme verimliliği ve sağlıklı büyümenin izlenmesine ve dengeye ulaştırılmasına katkı vermektedir.
Günümüzde yaşanan ekonomik gelişmeler, sermayenin küreselleşmesi, gelişmekte olan ülkelerde, kurumsal yönetimi sağlamış şirketlerle evlilik, birleşme ya da devir işlemlerini kolaylaştırmaktadır. Aynı uluslararası muhasebe, raporlama ve yönetim ilkelerini uygulayan şirketlerin nişanlılık süreleri kısa sürmektedir. Kurumsal yönetimi oluşturmuş ve olgunlaştırmış şirketler sırf bu nedenle, dahi olsa cazibe noktası haline gelmekte, işletme değerleri artmaktadır. Muhasebe anlamında maddi duran varlıklar kadar maddi olmayan varlıklarda önemli ekonomik değerlerle ifade bulmaktadır.
Sonuç olarak kurumsal yönetim ilkeleri ile uyumlu çalışan işletmede;
    Düşük sermaye maliyeti ile finansman bulma,
    Krizleri kolay atlatabilme,
    Hissedarlara ve kamuya verdiği güvenle tercih edilen şirket olma,
    Saydamlığı, hesap verebilirliği ve sorumluluğu ile sermaye piyasalarında tercih edilen şirket olma,
    Yabancı sermayenin birleşme, evlilik, kurumsal finansman anlamında tercih edilen şirket olma,
    Makro bazda ise ülkenin saygınlığı ve ekonomik rekabetine katkı vermeyi sağlayacaktır.

Bütün bu uygulamalar ülkenin koşullarının da payı dahil bir “şirket kültürü”, “kurumsal varlık” oluşmasını sağlayacak, ölçülebilir, analiz edilebilir bir “kurumsal yönetim” başarılmış olacaktır.

1.3 Kurumsal Yönetim ve Mali Tablolar

Yeni T.T.K ile birlikte şirketler, kurumsal yönetim ilkelerinin bir gereği olarak doğru mali tablolar oluşturulması, anlamsız, dayanağı olmayan işlemlerden arındırılmış gerçekçi, saydam ve anlaşılabilir mali tablolar hazırlamakla yükümlü olmuşlardır. Bunun sonucu olarak işletme; yenilikçi, kararları düzeltici, uygulama sonuçlarını anlamlı yorumlayabilen, uygun finansman, doğru yönetim sistemini ortaya koyan, yöneticilerin kendilerini değil işletmeyi önemseyen, saydam, hesap verilebilir, bilgiyi paylaşan bir yapı kurarak kurumsal direncin çoğaltılması sağlanır. Saydam bilanço; doğru verilerle donanmış bir raporlamayı mümkün kılacağı için halka arz, birleşme, devir ve evlilikleri kolaylaştıran uluslar arası muhasebe raporlama ve yönetim ilklerini uygulayan bir şirket yapısına ulaşılır. Bazı işletmeler çeşitli nedenlerle bilanço rakamlarını gerçeğe aykırı olarak göstermekte, rakamsal değişikliklerle işletme varlık ve finansal yapısını farklı göstermekte, bir başka ifade ile; bilançolar üzerine şal örtmektedirler.  İyi yönetici; işletmesine hakim yönetici, kendisine sunulan makyajlanmış bu bilançoyu rahatlıkla görebilir, ilgilileri uyararak gerçekçi bir finansal tabloya dönülmesini mümkün kılar. Gerçekçi bir bilançonun var olup olmadığının ön koşulları öncelikle söz konusu bilanço ve diğer tabloların genel muhasebe ilkelerine uyumlu çıkartılıp çıkartılmadığı, bilançonun bilanço düzenleme ilke ve tekniklerine uyumlu olup olmadığını görmekle mümkün olacaktır.

2-    Bilanço ve Bilanço Okuma Teknikleri:

2.1 Bilanço Okumak Yönetici İçin Neden Gerekli

Bilançoyu iyi okumak rekabette öne çıkarır. Şayet borsadan hisse senedi alacaksanız, iyi bilanço okuyabiliyorsanız senet alım tercihinizi bilinçli olarak yapabilirsiniz. Günümüzde çok sıkça sorulan bir soru var; Hangi İşletmeler “İyi İşletme” dir, Kim İyi Yöneticidir? Bunu belirlerken mali tabloların doğruluğu ve sağlıklı okunabilirliği ne kadar etkilidir. Bu konuda mutabık kalabileceğimiz bazı başlıklar vardır. Şöyle ki;
—İyi işletme konusunu doğru seçmiş olmalıdır.
— İyi işletme işler bir organizasyon yapısına sahip olmalıdır.
— İyi işletme sınırlı kaynaklarını yerinde ve doğru kullanan işletmedir.
— iyi işletme pazarda rakiplerini iyi inceleyen, değerlendiren, dağıtım kanalını doğru oluşturan işletmedir.
— iyi işletme yüksek ciro yerine, karlılığı ve verimliliği hedefleyen, çok istihdam yerine, işe uygun uzman kişiyi çalıştıran işletmedir.
— iyi işletme kişi başına üretim ve karlılığı, sermayeye göre verimliliği ölçebilen işletmedir.
— iyi işletme bölünmeye, birleşmeye katılmaya ve zamanı geldiğinde küçülmeye uyum gösteren işletmedir.
— iyi işletme uluslararası ekonomik ve finansal gelişmelere göre doğru ilişki, uygun finansman, doğru yönetim ve denetim sistemini işletebilen işletmedir.
— iyi işletme kamusal yükümlülüklerini zamanında yerine getiren, böylece kamusal riskleri en az olan işletmedir.
— iyi işletme zamanında ve yeterince oto finansmana giden ancak ortaklarında da kar payı dağıtan işletmedir.
— iyi işletme ortaklarının yönetim kurulu sınırında kaldığı, yönetim komitesi gibi çalışmadığı, profesyonellere yönetimi bırakmış kurumsal bir kimlik kazanmış işletmedir.
— iyi işletme önemli projeleri geliştirebilen, gerekirse bunları başka işletmelerle birlikte yürütebilecek ortaklık kültürüne ve iş yönetim sistemine sahip olmalıdır.
— iyi işletme sahip olduğu finansal kaynakları ölçebilen, değerlendirebilen, ihtiyaç duyulduğunda finansman imkânları yaratabilecek donanımda olan işletmedir.
— iyi işletme yönetim sistemini kurmuş, bu sistemi işleten ekonomik gelişmelere ve firmanın yaşadığı kapasite artışına göre bu yönetim sistemini yeniden tanımlayabilen ve uyum gösterebilen işletmedir.
— iyi işletme işletmede sadece dışarıdan görülebilen kör noktaların asgariye indirildiği, başka bir anlatımla şirkette var olan eski yapısıyla, şirkette görünmeyen rakip yaratmayacak dinamizme sahip olan işletmedir.
—    iyi işletme insan kaynaklarını iyi değerlendiren, bilgi teknolojilerini izleyen ve kullanan, araştırma ve geliştirmeye açık, katılımcı ve şeffaf yönetim oluşturmuş işletmedir.

—    İşletme yönetimi açısından hem sermaye artırımı hem de kar dağıtımını dengeli yapan işletmedir. Hisse senedi yatırımcıları için ise; sürekli kar dağıtan hatta karın tamamını dağıtan işletmeler iyi işletmedir.

—    Bütün bunlara rağmen iyi işletme kavramı muhatabına göre değişmektedir. İyi işletme; banka ve finans kuruluşları için sermayesi yeterli, ortaklarından devamlı sermaye artırım talebinde bulunan, kar payı dağıtmayıp işletme öz yapısını geliştiren şirkettir.
Acaba sizin işletmeniz bu kriterlerden hangilerini sağlıyor? Şayet bu belirlemeler işletmenizde çoğunlukla gerçekleşmişse demek ki iyi bir işletme olma yolundasınız. Tersine bir sonuç varsa oturup nerede ne yapılabilir bunları irdeleyerek, yeniden yapılanma çalışmalarını başlatmak gerekecektir. Şayet hiçbiriyle henüz tanışmamışsanız ne iş yaptığınızı soranlara rahatlıkla ne yaptığınızı bilmediğinizi açık yüreklikle ifade edebilirsiniz. Unutmamalı ki bazen nerede olduğumuzun farkına varmak, istemediğimiz kötü sonuçları önleyecek doğal bir fren olabilmektedir.
Bütün bu “iyi”lerin sağlanabilmesi, mali tabloların doğru ve anlaşılabilir hazırlanması yanında, yönetenlerin, bu mali tabloları doğru okumalarına bağlıdır.

2.2 İyi Yönetici ve Bilanço Okuyabilme İlişkisi

İyi işletmeleri yönetenler mutlaka iyi yöneticidir diyemeyiz. İyi yönetici ya da başarılı yönetici kavramını da bazı başlıklar halinde belirlemek mümkündür.
—İyi yönetici başkalarının deneyimlerinden yaralanmalıdır.
—Ekip çalışmasına inanmalıdır.
—Kurumlaşmaya açık olmalı, bunu bir forma/formata bağlamalıdır.
— Sürekli gelişime, değişime ve yenileşmeye açık olmalıdır.
—Yönetici; yönetici yetiştirmelidir, işletmede her kişinin eğitilmiş ve yetiştirilmiş bir alternatifi olmalıdır.
—Tüm çalışanlara eşit fırsat tanımalı, çalışanlara karşı adil olmalıdır.
—Savurganlıktan kaçınmayı ilke haline getirmelidir.
—Mali idarenin hakkını koruyacak bilgi ve inanç birikimine sahip olmalıdır.
—Ketum olmalıdır.
—Raporlama düzenini işletmelidir.
—Kurum içi iletişim işlemeli, doğru bilgi kısa sürede ilgili noktalara ulaşmalıdır.
—Eleştiriye açık olmalıdır.
—Sürekli okuyan, araştıran, kendini yenileyen bir yapı da olmalıdır.
—Mütevazi ve saygılı olmalıdır.
—İşletmeyi temsil edebilecek görünüm, bilgi donanımı ve yeterlikte olmalıdır.
—Sosyal aktivitelere ilgi duymalı, zaman ayırmalı, iş hayatı dışında da bir yaşamı olduğunu bilmelidir.
—İnsanları çalıştırma sanatı olmalıdır.
—İç denetim sistemi kurmalı zaman zaman bağımsız denetim hizmeti satın almalıdır.
—Yönetici, bilgi teknolojilerindeki gelişmeleri izlemeli işletme kapasitesinin gerektirdiği uygulamalara geçmelidir.
—Yönetici; kendisini değil, işi ve işletmeyi önemsemelidir.
—Yönetici; planlama, bütçeleme ve raporlama gibi günümüzün işletme tekniklerini kullanmalıdır.
—İyi yönetici, elbette bilançoyu okuyabilmelidir.

3-    Bilanço Okurken İşletme İçi ve Dışı Bilgi Gerekliliği:

Bilançonun belirli analizlerle, doğru tekniklerle okunabilmesi için her şeyden önce işletme içi bilgiler yanında işletme dışı bilgilere sahip olmak gerekir. Bunu; makro ekonomik analiz yapabilecek verilere sahip olmak diye anlatmak mümkündür. Çünkü günümüzde işletmeler ülke ekonomisi kadar dünya ekonomisindeki gelişmeleri de güvenilir kaynaklardan izlemek, değerlendirmek ve doğru yorumlamak ihtiyacındadırlar. Makro ekonomik analizin yapılabilmesi için her şeyden önce dünya ekonomisi ve ülke ekonomisine ilişkin güvenilir verilerin toplanarak yorumlanması gerekir. Bunun için; uluslar arası ve ulusal güvenilir bilgi kaynaklarının verilerine dayanılarak yapılan yorumların işletme üzerindeki muhtemel etkilerinin hesaplanması gerekir. Bilanço ve gelir tablosunun anlamlı okunabilmesi için her şeyden önce ekonominin hangi konumda olduğunun bilinmesi gerekir. Başka bir anlatımla; ekonomi durgunluk döneminde mi, canlanma döneminde mi,  büyüme dönemi mi yaşanıyor, kamu maliyesi gerçekleşmeleri, enflasyon, iç ve dış borçlar, gayri safi milli hasıla, döviz kurları, faiz oranları, tüketim ve yatırım harcamalarındaki gelişmeler, para piyasalarındaki gelişmeler, bütçe ve dış ödemeler bilançosu ile merkez bankası bilançosuna ilişkin temel bilgilere sahip olmak gerekir. Ayrıca; bilançosu okunacak işletmenin yer aldığı sektörün iyi analız edilerek sektördeki gelişmeler, bu gelişmelerin ulusal ekonomiye muhtemel etkileri ile bu etkinin işletmelere yansıması ihtimali dikkate alınmalıdır. Böylece; bilançoyu sadece rakamsal olarak görme yerine bu rakamların sektör, ülke ve uluslar arası gelişmelerin ışığı altında ne anlam ifade ettiği ortaya konmalıdır.

4-    Bilanço ve Gelir Tablosu Kavramları:

4.1    Tekdüzen Hesap Planı Uygulaması Olarak Mali Tablolar

Türkiye’de işletmeler Maliye Bakanlığınca çıkarılan 01.01.1994 tarihinde yürürlüğe giren “1 Sıra Nolu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği”ne uygun mali tablolar hazırlamaktadırlar. Bu tebliğ ile tüm Türkiye’de Tekdüzen Muhasebe Sistemi uygulaması başlamıştır. Böylece; işletmelerin faaliyetlerinin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde muhasebeleştirilmesi, mali tablolar yoluyla ilgililere sağlıklı, tutarlı, karşılaştırılabilir ve denetlenebilir bilgi sunulması sağlanmıştır. Bu tabloların başlıcaları; bilanço, gelir tablosu, satışların maliyeti tablosu, fon akım tablosu, nakit akım tablosu, kar dağıtım tablosu ve öz sermaye değişim tablosudur. Bunlardan bilanço ve gelir tabloları temel mali tablolar olup; diğer tablolar bu temel tabloları tamamlayıcı niteliktedir. Bilanço okuma teknikleri başlığı altında bizler de bu iki temel tabloyu dikkate alacağız.
İşletmenin belirli bir tarihteki varlıkları ile bu varlıkların hangi kaynaklardan karşılandığını gösteren bilanço genel kabul görmüş muhasebe kavram ve ilkeleri ve yayınlanmış tebliğler esas alınarak düzenlenir. Bu kapsamda bilanço, dönen varlıklar, duran varlıklar, kısa vadeli borçlar, uzun vadeli borçlar ve öz sermaye hesap gruplarından oluşur. Bilanço net değer esasına göre değerlenir.
Gelir tablosu ise; işletmenin belli bir hesap döneminde işletmenin elde ettiği tüm hasılat ve gelirler ile gerçekleşen maliyet ve giderlerin detaylı bir şekilde gösterildiği ve dönem faaliyet sonuçlarını kar ve zarar olarak özetleyen bir tablodur. Bilanço; nasıl ki bir işletmenin varlıkları ile bu varlıkların hangi kaynaklardan karşılandığını gösteriyor ise gelir tabloları da işletmenin karlılığını gösteren temel bir tablodur. Gelir tablosu; işletmenin olağan faaliyet sonucunda ortaya çıkan gelir ve giderler ile olağanüstü gelir-gider, kar ve zararları ayrı ayrı gösterilir. Böylece; gelir tablosunda net satışlar, brüt satış karı veya zararı, esas faaliyet karı veya zararı, faaliyet karı veya zararı, dönem karı veya zararı ve net dönem karı veya zararı kalemlerini gösterecek şekilde hazırlanır.

4.2     Bilanço Yapısı

Bilanço okuma tekniklerine geçmeden önce; bir bilançonun muhasebe işlem sonucu olarak ne ifade ettiğinin bilinmesi gerekir. Bu amaca ulaşmak için bilançonun neyi ifade ettiğini sadece mali ve finansal yönüyle değil ulusal ve uluslar arası ekonomik veriler ışığında da görmek, anlamak ve yorumlamak gerekir. Bilançoyu bir işletmenin varlıkları ile bu varlıkların hangi kaynaklardan karşılandığını gösteren bir tablo olduğunu düşünür isek, bu tabloya yansıyan rakamların muhasebe verileri olarak neyi ifade ettiğinin çok iyi bilinmesi gerekir. Çünkü günümüzde globalleşmeyle birlikte bir gün önce muhasebe anlamında anlamlı gibi görünen bir bilanço uluslar arası ekonomik olay ve gerçekleşmelerin etkisiyle anlamsız, zayıf bir fotoğrafa dönüşebilir. Buna ekonomiyi okumak, bu okuma sonuçlarını “bilanço okurken kullanmak” diyebiliriz. Bunun için de her şeyden önce bilanço yapısı ve düzenleme ilkelerini bilmek gerekir.
Bilindiği üzere bilanço; bir faaliyet döneminde belirli bir tarih itibariyle şirketin mevcutları ile bu mevcutların hangi kaynaklardan karşılandığını gösteren bir tablodur. Bilançonun mevcutları, aktifleri, bu aktiflerin hangi kaynaklardan karşılandığını gösteren bölümü ise pasif olarak anılır. Böylece; her işletmenin aktifleri yani varlıkları hangi kaynaklardan karşılanmış ise bilançonun pasif kısmında borç ya da özkaynak olarak detaylandırılır. Bilançonun aktif bölümünde dönen varlıklar ile duran varlıklar toplamı yer alır. Bilanço tarihi itibariyle bir takvim yılı içerisinde nakde dönüşebilecek varlıklar dönen varlıklar olarak anılır. Bir yıldan fazla sürede nakde dönüşebilecek varlıklar ise duran varlıklar olarak anılır. Şirket bu varlıkları ya özkaynaklardan karşılamıştır ya da borçlanmak suretiyle sağlamıştır. Borç kaynaklar kısa-orta-uzun vadeli olabilir. Özkaynakları ise; şirketin ödenmiş sermayesi, sermaye yedekleri, kar yedekleri, geçmiş yıllar karları (zararları) ve dönem net karından (zararından) oluşur.

Bilanço varlıkları bilançoya aktarılırken aşağıdaki kurallara uyulması gerekir.

a.    İşletmenin bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek varlıkları bilançoda dönen varlıklar grubu içinde gösterilir.

b.    İşletmenin bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşemeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları bilançoda duran varlıklar grubu içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde, bu grupta yer alan hesap vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara aktarılır.

c.    Bilançodaki varlıkların, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerleriyle gösterilebilmesi için, varlıklardaki değer düşüklüklerini göstererek karşılıkların ayrılması zorunludur. Dönen varlıklar grubu içinde yer alan menkul kıymetler, alacaklar, stoklar ve diğer varlıklar içindeki ilgili kalemler için, yapılacak değerleme sonucu, gerekli durumlarda uygun karşılıklar ayrılır. Bu ilke, duran varlıklar grubunda yer alan alacaklar, bağlı menkul kıymetler, iştirakler ve diğer duran varlıklardaki ilgili kalemler için de geçerlidir.

d.    Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler, kayıt ve tespit edilir ve bilançoda ayrıca gösterilir.

e.    Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıklar ile maddi olmayan duran varlıkların maliyetini çeşitli dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarları ayrıca bilançoda gösterilir.

f.    Duran varlıklar grubu içinde yer alan özel tükenmeye tabi varlıkların maliyetini çeşitli dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan tükenme paylarının birikmiş tutarları ayrıca bilançoda gösterilir.

g.    Tutarları kesinlikle saptanamayan alacaklar için herhangi bir tahakkuk işlemi yapılmaz. Bu tür alacaklar bilanço dipnot ya da eklerinde gösterilir.

h.    Verilen rehin, ipotek ve bilanço kapsamında yer almayan diğer teminatların özellikleri ve kapsamları bilanço dipnot ya da eklerinde açıkça belirtilir. Bu ilke, alınan rehin, ipotek ve bilanço kapsamında yer almayan diğer teminatlar için de geçerlidir. Ayrıca, işletmenin varlıkları ile ilgili toplam sigorta tutarlarının bilanço dipnot ya da eklerinde açıkça gösterilmesi gerekir.

i.     İşletmenin bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelen borçları, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir.

j.    İşletmenin bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelmemiş borçları, bilançoda uzun vadeli yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar, kısa vadeli yabancı kaynaklar grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.

k.    Tutarları kesinlikle saptanamayanları veya durumları tartışmalı olanları da içermek üzere, işletmenin bilinen ve tutarları uygun olarak tahmin edilebilen bütün yabancı kaynakları kayıt ve tespit edilerek bilançoda gösterilir. İşletmenin bilinen ancak tutarları uygun olarak tahmin edilen edilemeyen durumları da bilançonun dipnotlarında açık olarak belirtilir.

l.    Gelecek dönemlere ait olarak önceden tahsil edilen hasılat ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde ödenecek olan giderler kayıt ve tespit edilerek bilançoda ayrıca gösterilir.

m.    Bilançonun kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar gruplarında yer alan borçlar, alınan avanslar ve diğer ilgili hesaplardan işletmenin sermaye ve yönetim bakımından ilişkili bulunduğu iktisadi işletmelere ve personele ait olan tutarların ayrı gösterilmesi temel ilkedir.

n.    Özkaynaklar; ödenmiş sermaye yedekleri, kar yedekleri, geçmiş yıl karları (zararları) ve dönem net karı (zararı)’ndan oluşur. Sermaye yedekleri, gelir unsuru olarak gelir tablosuna aktarılamaz.

o.    İşletme tarafından özkaynakların devam ettirilmesi ve korunması gerekir. İşletmede herhangi bir zararın ortaya çıkması, herhangi bir nedenle özkaynaklarda meydana gelen azalmalar, hem dönemsel hem de kümülatif olarak izlenir ve kaydedilir.

p.    Özkaynakların bilançoda net olarak gösterilmesi için geçmiş yıllar zararları ile dönem zararları, özkaynaklar grubunda indirim kalemleri olarak yer alır.

Gelir tablosu ilkelerinin amacı, satışlar, gelirler, giderler, maliyetler, kar ve zararlara ait hesapların belli dönemlere ait faaliyet sonuçlarını doğru olarak göstermelerini sağlamaktır.

Bu amaç doğrultusunda benimsenen gelir tablosu ilkeleri şunlardır:

a.    Gerçekleşmemiş gelirler ve satışlar gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler tutarından fazla ya da az gösterilemez. Belli bir dönem ya da dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, dönem ya da dönemlerin başında ve sonunda doğru hesap kesimi işlemleri yapılır.

b.    Belli bir dönemin gelirleri ve satışları bunları elde etmek için yapılan maliyet ve giderler ile karşılaştırılır. Belli bir dönem ya da dönemlerin başında ve sonunda maliyet ve giderleri gerçeğe uygun olarak gösterebilmek için stoklarda, alacak ve borçlarda doğru hesap kesimi işlemleri yapılır.

c.    Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılır.

d.    Maliyetler; maddi duran varlıklar, stoklar, onarım ve bakım ile diğer gider grupları arasında uygun bir şekilde dağıtılır. Bunlardan direkt olanları doğrudan doğruya, birden fazla faaliyeti ilgilendirenler zaman ve kullanma faktörü dikkate alınmak ve tahakkuk ettirilmek suretiyle dağıtılır.

e.    Arızi ve olağanüstü niteliğine sahip gelir ve giderler meydana geldikleri önemde tahakkuk ettirilir, ancak normal faaliyet sonuçlarından ayrı olarak gösterilir.

f.    Karşılıklar, işletmenin karını keyfi şekilde azaltmak ya da bir döneme ait karı diğer döneme aktarmak amacıyla kullanılamaz.

g.    Dönem sonuçlarının tespiti ile ilgili olarak uygulana gelen değerleme esasları ve maliyet yöntemlerinde bir değişiklik yapıldığı takdirde, bu değişikliğin etkileri açıkça belirtilir.

h.    Bilanço tarihinde var olan ve sonucu belirsiz bir ya da birkaç olayın gelecekte ortaya çıkıp çıkmamasına bağlı durumları ifade eden, şarta bağlı olaylardan kaynaklanan, makul bir şekilde gerçeğe yakın olarak, tahmin edilebilen gider ve zararlar tahakkuk ettirilerek gelir tablosuna yansıtılır. Şarta bağlı gelir ve karlar için ise gerçekleşme ihtimali yüksek de olsa herhangi bir tahakkuk işlemi yapılmaz, dipnotlarda açıklama yapılır.

Kar; bir dönem içerisinde şirket öz varlığında ortaya çıkan artışı ifade eder. Bilanço yapısı açısından dönem sonu özsermayesi ile dönem başı özsermayesi arasındaki olumlu farktır. Bu farktan; işletmeye ilave edilen değerler indirilir, işletmeden çekilen değerler ilave edilir. TTK açısından işletmenin tüm gelirleri ile tüm giderleri arasındaki fark safi kar olup; vergi öncesi karı yani dönem karını ifade eder. Mali kar ise; ticari bilanço karına kanunen kabul edilmeyen giderlerin ilavesi ile vergi dışında tutulan istisnaların düşülmesi sonucu bulunan kardır. Yedek akçeler ise özsermayenin önemli bir unsuru olup; yasal yedek akçeler, ihtiyari yedek akçe ve olağanüstü yedek akçe olarak ayrılır.
Bilançonun bu temel yapısı dikkate alınarak şirketin karlılığı, kar dağıtım politikası ve vergisel etkileri topluca değerleme konusu yapılır.
Bilanço yapısı içerisinde en önemli bölüm “Özkaynaklar” bölümüdür Bu yapı içerisinde ödenmiş sermaye, geçmiş yıllar karları (veya zararları) ile Dönem karı (veya zararı) önemli kavramlardır. Kar yedekleri, şirket karından ayrılan yedek akçeler olup TTK. nun işletme yapısı ve ortakları korumaya yönelik düzenlemeleri ifade eder. Başka bir anlatımla; şirket karından dağıtılmadan işletmede bırakılan kısmı ifade eder. Yedek akçeleri üç başlık altında toplayabiliriz.
Yasal Yedek Akçeler (TTK uyarınca ayrılanlar)
İhtiyari Yedek Akçe (Statü Yedek Akçe)
Olağanüstü Yedek Akçe (Genel Kurul Kararına göre ayrılanlar)
Yasal yedek akçe, TTK. nun 466’ncı maddesi uyarınca anonim ve limited şirketlerin kanunen ayırmak zorunda oldukları yedek akçelerdir. Pay sahiplerine kar dağıtılabilmesinin, yönetim kurulu üyelerinin kardan pay alabilmelerinin temel koşulu yasal yedek akçenin ayrılmış olmasıdır.
Anonim şirketlerin bu arada kar dağıtımı konusunda aynı yasal hükümlere tabi olan limited şirketlerin, her yıl safi karın yirmide birini (%5’ini) ödenmiş esas sermayelerinin beşte birini (%20’sini) buluncaya kadar umumi yedek akçe ayırmaları zorunludur. (TTK.Md.466).
TTK. nun 466’ncı maddesinin 2’nci fıkrasının 3’üncü bendi uyarınca, pay sahipleri için %5 oranında birinci temettü ayrıldıktan sonra kalan karın pay sahipleri ile kara iştirak eden diğer kimselere dağıtılması kararlaştırılmışsa, dağıtılması kararlaştırılan kısmın onda biri oranında ikinci tertip yedek akçe ayrılması gereklidir. Buna göre, %5 oranındaki 1’inci temettü, ikinci tertip yedek akçenin matrahına girmemektedir.
TTK. nun 469’uncu maddesinin 2 no.lu fıkrasında şirketin devamlı gelişimi ya da olabildiğince istikrarlı kar dağıtımını temin amacıyla ana sözleşmede belirtilenler dışında genel kurul kararıyla (ortaklar kurulu kararı) yedek akçe ayrılmasına karar verilebilir.
İhtiyari yedek akçe, ana sözleşmede hüküm koymak suretiyle otofinansmanı sağlamak üzere ayrılan yedek akçelerdir. Genel amaçlarla ihtiyari yedek akçe ayrılabileceği gibi ana sözleşmede özel bir kullanıma tahsis edilmek üzere de ihtiyari yedek akçe ayrılması mümkündür. Uygulamada ihtiyari yedek akçe kavramının yerine statü yedekleri kavramı da kullanılmaktadır.
Olağanüstü yedek akçe ise, TTK. veya ana sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmamasına rağmen sadece genel kurul kararıyla, yasal yedek akçe ve temettüler ayrıldıktan sonra kalan karın işletmede bırakılan, dağıtılmayan kısmıdır.
Diğer taraftan genel kurul kararıyla, belirli amaçların gerçekleştirilmesi ya da bir başka mevzuat gereğince ayrılan olağanüstü yedek akçeler de vardır ki bunlar “özel yedek akçeler ve fonlar” olarak adlandırılırlar (Örneğin yatırım indirimi fonu, yenileme fonu, işçilere ödenecek tazminat fonları vb.).
İşletmeler aşağıdaki nedenlerle elde ettikleri karı dağıtmayarak şirket bünyesinde yedek akçe olarak tutarlar.
1.    İşletmenin devamlılığı ve gelişmesini sağlamak,
2.    Borçların zamanında ödenmesini sağlayarak, alacaklıların haklarını korumak,
3.    Dönem karlarının belirlenmesindeki subjektifliği ortadan kaldırmak veya azaltmak,
4.    Kredi sözleşmelerinden doğan yükümlülükleri yerine getirmek,
5.    İş hayatındaki belirsizliklerden doğan riski azaltmak, gelecekteki olası zararları karşılamak,
6.    Varlıklarda olası değer düşüşlerini karşılamak,
7.    Kar dağıtımında istikrar sağlamak,
8.    İş hacminin gelişmesi nedeniyle artacak işletme sermayesi gereksinimini karşılamak.

5-    Bilançonun Okunmasına İlişkin Yorum ve Değerlendirmeler:

5.1 Bir işletme bilançosunun muhasebe kaynaklı verilerle değerlendirilmesi sırasında, bilançoya yansımış rakamların ne kadar anlamlı ve verimli olduğunu görebilmek için bazı değerlendirme ve yorumlama tekniklerinin uygulanmasına ihtiyaç vardır. Bunlar sırasıyla; oran analizi, yüzde analizi, işletme bilançosundaki varlıkları ve borçları bugüne getirme yöntemleri ile bulunabilir. Bu şirketin anlamlı bir kıyaslamaya ulaştıracak çalışma için en az iki yıllık bilanço rakamlarına ihtiyaç vardır.

5.2 Bilanço Kimleri İlgilendirir

Bilanço okumak ve doğru yorumlamak, işletme yönetimini, ortakları, borç verenleri, çalışanları, kamu mali idaresini, işletmenin ticari ilişkide bulunduğu kurumları ilgilendirir.

Yönetici bilançoyu okurken şunlara dikkat eder:
•    Muhasebe hesap bakiyeleri bilançoya doğru yansımış mı?
•    Ya da bilanço verileri kendi yönetim bilgi arşivine ve algılamasına göre doğru mu?
Örneğin;
•    Gerçekten bu kadar stok var mı?
•    Stok bilgileri hangi veri tabanı ve işlem kontrol sistemine dayanıyor?
•    Neden bu kadar stok var?
•    Stok kontrol ve kayıt sistemi olmasına rağmen ekonomik ve teknik olarak anlamlı olmayan bir stok yönetimi mi oluşmuş?
•    Alacaklar neden bu kadar birikmiş?
•    Alacakların toplam satışlara göre dağılımı ve ağırlığı nedir?
•    Önceki yıl ve yıllara göre değişim nasıl görünüyor?
•    Firma bazında biriken alacakların rakamı, her bir firmaya göre yapılan satışlara göre ne gibi seyir izliyor?

Yönetici bilançoya ve mizana baktığında şunları görebilir:
–    Kasada anlamsız nakit birikimi var mı?
–    Ortaklardan alacak ve ortaklara borçlar işletme işlem hacmine göre yüksek tutarda mı?
–    Borçlar işletmenin iş hacmine göre önemli tutarlarda mı?
–    Personele ve çalışılan ticari işletmelere verilen avanslar sektöre göre ve işletme imkanlarına göre normal seviyede midir?
–    Alacakların dava ve icra safhasında olan tutarları ne kadardır? Bu alacaklar için karşılık ayrılmış mı?
–    Satış iadeleri ve iskontoları nasıl bir seyir izliyor?
–    Finansman giderlerindeki artış, kullanılan kredi tutarları aynı olduğu halde neden artmıştır?

6-    Verilerin Yorumlanması

6.1     Doğru Bilanço Okumanın İşletme Yönetimine Kazandıracağı İmkanlar

Yönetimin, doğru verilere dayanan bilançoyu işletme dışı verileri de dikkate alarak anlamlı ve karşılaştırmalı bir şekilde okumasının yönetime sağlayacağı artılar şöyle sıralanabilir:

6.1.1. Genel giderlerin düşürülmesine yardımcı olur.
6.1.2. Bütçe uygulama sonuçlarının yorumlanarak doğru kaynaklara dayalı bütçe yapılmasının sağlanmasına katkı verir.
6.1.3. Uygun istihdamın kontrolüne yardımcı olur.
6.1.4. İşletme faaliyet sonuçlarını ölçme ve değerlendirmeyi mümkün kılar.
6.1.5. Görevlendirme yönetimine destek verir.
6.1.6. Departmanlar arası eşgüdüme bilgi desteği sağlar.
6.1.7. Doğru mali sorgulama sağlanarak tekrarlanan hataları önler.
6.1.8. İşletmenin zayıf ve kuvvetli yönlerini ortaya çıkarır.
6.1.9. Engel çıkarma alışkanlığını azaltır.
6.1.10. Hata arama yerine çözüm bulmayı kolaylaştırır.
6.1.11. Ekip çalışma alışkanlığını arttırır.

Yöneticinin doğru ve sonuç verici bir analiz yapabilmesi için öncelikle mali tabloların sağlıklı olarak hazırlandığından emin olmalıdır. Ayrıca; muhasebe prensiplerini ve uygulamalarını bilmeli, işletmenin içinde yer aldığı sektörün özelliklerine sahip olmalıdır. Yönetici; bilanço okuma dönemine ilişkin ekonomik koşullar ve eğilimleri bilmeli, işletmenin izlediği politika ve prosedürleri bilerek yorum yapmalıdır. Böylece; bilanço okunarak yapılacak analizler işletmenin geleceği için alınacak kararlara baz teşkil edebilecektir. Diğer taraftan unutmamak gerekir ki temel mali tablolar bir işletmenin belli bir tarihteki mali durumunu rakamsal olarak göstermekle beraber işletmenin mali durumuna etki eden birçok faktörü de yansıtmaz. İşletmenin kuruluş yerinin doğruluğu, müşteri kitlesinin yapısı, işletmenin imajı, çalışanların işletmeye bağlılığı, bayilerin işletmeye güveni, piyasa itibarı, finans kuruluşları ile ilişkiler vb. Yönetici bilançoyu okurken, içinde yer aldıkları sektörün güncel verilerine sahip olmalıdır. Yönetici bilanço ve gelir tablosu verilerini okurken bütçe ve işletme hedeflerini karşılaştırarak yorumunu yapmalıdır. Sapmaların nedenini soruşturarak bilanço kalemlerine anlamlı bir yaklaşım kurmalıdır. Yine yönetici; işletmenin teknik yapısını, üretim ve kapasite kullanım oranlarını, makine ve tesislerin durumu ile varsa yeni yatırımların fiili kapasiteye muhtemel rakamsal etkilerini de düşünerek bilanço analizi yapması gerekir. Elbette bu analiz sırasında SWOT Analizi’ni de ihmal etmemek gerekir. Başka bir ifade ile; işletmenin kuvvetli ve zayıf yönleri ile işletmenin muhtemel tehdit ve fırsatlarını da bilerek bilanço yorum ve değerlendirmelerini yapması gerekir.
Dönemsel işletme verilerinin önceki yıllar verileri ile karşılaştırılması gerekir. Örneğin; satışların azalması sektör payındaki azalmadan mı yoksa kayıt dışı satışlardan mı olduğunu bilmek gerekir.

6.2     Bazı Tekniklerin Uygulanarak Bilançonun Okunması

6.2.1 Trend Analizi: Bilanço ve Gelir Tablolarında yer alan bir hesabın dönemler itibariyle değişiminin bulunması yöntemidir. Örneğin; satış ve pazarlama giderlerinin son beş yılda gösterdiği eğilimi görmek bir trend analizidir.
6.2.2 Karşılaştırmalı Tablolar Analizi: Üzerinde çalışılan mali tablolarda yer alan hesaplarla bir önceki dönem mali tablolarında yer alan hesapların karşılaştırılması suretiyle artış ve azalışın belirlenmesidir.
6.2.3 Dikey Analiz: Mali tabloda yer alan kalemlerin, bilanço grubu toplamı içindeki oranının bulunarak analiz edilmesidir.
6.2.4 Oran Analizi: Bilançoda yer alan hesaplar arasında oransal olarak kurulan ilişkinin yorumlandığı analiz türüdür.
Likitide Oranları, Mali Oranlar, Faaliyet Oranları ve Karlılık Oranları üretilerek, işletme faaliyet sonuçlarının anlamlı bir analizi yapılabilir. Bunlardan Cari Oran, Asit-Test Oranı, Borçların Özkaynaklara Oranı, MDV Özkaynaklara Oranı, Alacakların Devir Hızı, Stok Devir Hızı, Net Kar Oranı başlı başına yeterli olacaktır.

7-    Tekniklerin Kullanılarak Üç Yıla İlişkin Bilançonun Analizi:

Bilanço okuma dediğimiz zaman, bir bakıma bilançoda yer alan muhasebe hesap sisteminin sunduğu rakamların anlamlandırılmasıdır. Bu anlamda; söz konusu rakamların analizi bilanço okumanın birinci adımıdır. 2010 yılı hesaplarının irdelenebilmesi için bir önceki yıl ile karşılaştırılmasında yarar vardır. Bu nedenle; çeşitli teknikleri bir arada kullanarak 2010 yılının kendi içinde ve önceki iki yıl sonuçları ile karşılaştırılarak bir yorumunu yapacağız.
Örnek işletmemizin 2008-2009-2010 yılları bilanço ve gelir tabloları aşağıdaki gibidir.

ALFA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

31.12.2010 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU

  AKTİF VARLIKLAR   31.12.2008 31.12.2009 31.12.2010
1 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI   15.978.000 31.641.000 40.091.000
10 Hazır Değerler   1.030.000 2.660.000 2.150.000
  100 Kasa 30.000 10.000 50.000
  101 Alınan çekler 750.000 1.000.000 1.700.000
  102 Bankalar 250.000 1.650.000 400.000
11 Menkul Kıymetler   0 150.000 600.000
  118 Diğer Menkul Kıymetler 0 150.000 600.000
12 Ticari Alacaklar   4.218.000 10.430.000 9.330.000
  120 Alıcılar 3.000.000 7.500.000 6.000.000
  121 Alacak Senetleri 1.200.000 2.900.000 3.300.000
  126 Verilen Depozito ve Teminatlar 18.000 30.000 30.000
  128 Şüpheli Ticari Alacaklar 250.000 300.000 150.000
  129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) -250.000 -300.000 -150.000
13 Diğer Alacaklar   530.000 4.000.000 4.700.000
  136 Diğer Çeşitli Alacaklar 530.000 4.000.000 4.700.000
15 Stoklar   10.050.000 13.900.000 22.625.000
  150 İlk Madde ve Malzeme 4.000.000 6.000.000 8.200.000
  151 Yarı Mamüller-Üretim 3.000.000 5.000.000 6.000.000
  152 Mamüller 3.000.000 2.750.000 8.250.000
  159 Verilen Sipariş Avansları 50.000 150.000 175.000
19 Diğer Dönen Varlıklar   150.000 501.000 686.000
  190 Devreden KDV. 150.000 500.000 680.000
  195 İş Avansları 0 1.000 5.000
  196 Personel Avansları 0 0 1.000
1 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI   15.978.000 31.641.000 40.091.000
2 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI   3.640.000 16.154.000 25.631.000
22 Ticari Alacaklar   3.000 3.000 3.000
  226 Verilen Depozito ve Teminatlar 3.000 3.000 3.000
24 Mali Duran Varlıklar   0 200.000 200.000
  242 İştirakler 0 200.000 200.000
25 Maddi Duran Varlıklar   3.552.000 15.829.000 25.353.000
  250 Arazi ve Arsalar 1.700.000 1.700.000 6.700.000
  251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri 200.000 200.000 200.000
  252 Binalar 1.000.000 11.000.000 11.000.000
  253 Tesis. Makina ve Cihazlar 100.000 2.500.000 6.500.000
  254 Taşıtlar 1.150.000 1.250.000 1.500.000
  255 Demirbaşlar 400.000 500.000 1.200.000
  257 Birikmiş Amortismanlar (-) -1.000.000 -1.328.500 -1.762.000
  258 Yapılmakta Olan Yatırımlar 2.000 7.500 15.000
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar   75.000 100.000 50.000
  267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 150.000 200.000 200.000
  268 Birikmiş Amortismanlar (-) -75.000 -100.000 -150.000
28 Gelecek Yıllara Ait Gid.ve Gelir Tahakukları   10.000 22.000 25.000
  280 Gelecek Yıllara Ait Giderler 10.000 22.000 25.000
2 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI   3.640.000 16.154.000 25.631.000
  AKTİF VARLIKLAR TOPLAMI   19.618.000 47.795.000 65.722.000
  PASİF VARLIKLAR   31.12.2008 31.12.2009 31.12.2010
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI   8.935.000 28.775.000 27.465.000
30 Mali Borçlar   2.000.000 19.000.000 17.000.000
  300 Banka Kredileri 2.000.000 19.000.000 17.000.000
32 Ticari Borçlar   2.500.000  

7.250.000
 

6.160.000
  320 Satıcılar 2.000.000 5.750.000 3.500.000
  321 Borç Senetleri 500.000 1.500.000 2.660.000
33 Diğer Borçlar   4.155.000 245.000 435.000
  331 Ortaklara Borçlar 4.000.000 0 150.000
  335 Personele Borçlar 150.000 230.000 250.000
  336 Diğer Çeşitli Borçlar 5.000 15.000 35.000
34 Alınan Avanslar   180.000 1.450.000 3.000.000
  340 Alınan Sipariş Avansları 180.000 1.450.000 3.000.000
36 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler   100.000 830.000 870.000
  360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 70.000 580.000 600.000
  361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 30.000 250.000 270.000
37 Borç ve Gider Karşılıkları   0 0 0
  370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülükler Karşılığı 126.900 339.000 560.000
  371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) -126.900 -339.000 -560.000
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI   8.935.000 28.775.000 27.465.000
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI   0 4.000.000 6.800.000
40 Mali Borçlar   0 4.000.000 6.800.000
  400 Banka Kredileri 0 4.000.000 6.800.000
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI   0 4.000.000 6.800.000
5 ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI   10.683.000 15.020.000 31.457.000
50 Ödenmiş Sermaye   8.000.000 11.000.000 15.000.000
  500 Sermaye 8.000.000 11.000.000 15.000.000
54 Kar Yedekleri   14.000 20.000 20.000
  540 Yasal Yedekler 14.000 20.000 20.000
57 Geçmiş Yıllar Karları   2.161.400 2.669.000 4.000.000
  570 Geçmiş Yıllar Karları 2.161.400 2.669.000 4.000.000
59 Dönem Net Karı (Zararı)   507.600 1.331.000 12.437.000
  590 Dönem Net Karı 507.600 1.331.000 12.437.000
5 ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI   10.683.000 15.020.000 31.457.000
           
  PASİF VARLIKLAR TOPLAMI   19.618.000 47.795.000 65.722.000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ALFA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

                                           2010 DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMALI GELİR TABLOSU

  Önceki Dönem Önceki Dönem   Cari Dönem
2008 2009 2010
   A-BRÜT SATIŞLAR 21.070.000 32.100.000 53.190.000
        1-Yurt İçi Satışlar 14.000.000 12.000.000 19.000.000
        2-Yurt Dışı Satışlar 7.000.000 20.000.000 34.000.000
        3-Diğer Gelirler 70.000 100.000 190.000
   B-SATIŞ İNDİRİMLERİ  ( – ) 5.500 8.000 15.000
        1-Satıştan İadeler  ( – ) 4.000 5.000 10.000
        2-Satıştan İskontalar  ( – ) 1.500 3.000 5.000
   C-NET SATIŞLAR 21.064.500 32.092.000 53.175.000
   D-SATIŞLARIN MALİYETİ  ( – ) 18.000.000 23.750.000 30.000.000
        1-Satılan Mamüller Maliyeti  ( – ) 18.000.000 23.750.000 30.000.000
            BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI 3.064.500 8.342.000 23.175.000
   E-FAALİYET GİDERLERİ 2.150.000 3.450.000 7.600.000
         2-Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 150.000 450.000 600.000
         3-Genel Yönetim Giderleri  ( – ) 2.000.000 3.000.000 7.000.000
            FAALİYET KARI VEYA ZARARI 914.500 4.892.000 15.575.000
   F-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 520.000 1.183.000 1.901.000
          1-İştiraklerden Temettü Gelirleri 0 30.000 50.000
          3-Faiz Gelirleri 20.000 150.000 200.000
          5-Konusu Kalmayan Karşılıklar 0 0 150.000
          6-Menkul Kıymet Satış Karları 0 3.000 1.000
          7-Kambiyo Karları 500.000 1.000.000 1.500.000
   G-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR(-) 400.000 2.555.000 2.003.000
           2-Karşılık Giderleri 250.000 50.000 0
           3-Menkul Kıymet Satış Zararları 0 5.000 3.000
           4-Kambiyo Zararları  ( – ) 150.000 2.500.000 2.000.000
   H-FİNANSMAN GİDERLERİ  ( – ) 200.000 1.500.000 1.900.000
           1-Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri  ( – ) 200.000 1.500.000 1.900.000
              OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 834.500 2.020.000 13.573.000
   I-OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR 100.000 250.000 324.000
           2-Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 100.000 250.000 324.000
   J-OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR  ( – ) 300.000 600.000 900.000
           3-Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar  ( – ) 300.000 600.000 900.000
              DÖNEM KARI VEYA ZARARI 634.500 1.670.000 12.997.000
   K-DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KAR(-) 126.900 339.000 560.000
       DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 507.600 1.331.000 12.437.000

 

Bilanço kalemlerini dikkate aldığımızda yorum ve değerlendirmelerimiz şöyle olacaktır:

7. 1) Dönen Varlıklar Gerçekleşmeleri

2010 yılında şirketin bir takvim yılı içerisinde nakde dönüşebilecek dönen varlıklarının aktif varlıklar içerisindeki payı %61’dir. Bu tablo; şirketin kısa vadede nakde dönüşebilirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Bir önceki yıllarda ise bu oranlar 2009 yılında %67; 2008 yılında %82 seviyelerindedir. Böylece şirketin dönen varlık ve duran varlık yapısı korunmuştur.

7. 2) Kısa ve Uzun Vadeli Borçların Toplam Kaynaklara Oranları

Şirketin 2010 yılında kısa vadeli borçlarının toplam pasiflere oranı %42 olup; bu oran 2009 yılında %60; 2008 yılında %46 seviyesindedir. Uzun vadeli borçlarına baktığımızda ise; 2010 yılında uzun vadeli borçların pasif toplamına oranı %10 iken; 2009 yılında %8 olarak gerçekleşmiştir. Şirketin 2008 yılında uzun vadeli borcu yoktur.
Bu artışların finansmanı, özkaynak, kısa ve uzun vadeli borç yoluyla sağlanmıştır. Şirket her 3 yılda da önemli sermaye artışları yapmıştır. Yine 3 yılda da şirket faaliyet sonuçlarını karla kapatmıştır. Şirket 2010 yılında bir önceki yıla göre %50’ye yaklaşan kar artışı sağlamıştır. Gerek sermaye artışı gerek karların işletmede kullanılması, şirketin kısa vadeli borçlarında bir önceki yıla göre %4 oranında bir azalış gerçekleştirilmiştir. Buna karşılık; uzun vadeli borçlarında %70 oranında bir artış görülmektedir. Burada oransal olarak büyük rakamlar görülmesine rağmen nominal olarak şirketin uzun vadeli borçları 2.800.000 TL artarken, kısa vadeli borçlarındaki azalış 1.310.000 TL’dir. Başka bir ifade ile; şirket, kısa vadeli borçlarının bir kısmını uzun vadeye dönüştürmüştür denilebilir.
Şirketin hesaplar bazında bilançosunu okumaya çalıştığımızda bir önceki yıla göre değişiklikler özetle şöyledir:
–    Şirketin 2010 yılında senetli alacaklarında artış gerçekleşmiş, senetsiz alacakları da azalmıştır. Bu husus olumlu bir gelişme olup; borçlular nezdinde yapılacak inceleme ile bu hususun geçmişteki senetsiz alacakların senede dönüştürülmesinden mi yoksa yeni satışların ağırlıklı olarak senede bağlanmış olmasından mı kaynaklanmış olduğu incelenmelidir.
–    Şirketin stoklarında yıllar itibariyle önemli rakamsal ve oransal artışlar görülmektedir. 2009 yılında bir önceki yıla göre stoklar %38 oranında artmıştır. 2010 yılında ise; bu artış oranı %63 olarak gerçekleşmiştir. Son 3 yıla bakıldığı zaman; 2010 yılında ilk madde ve malzeme ve yarı mamüllerde 2008’e göre %100’ü aşan oranlarda artışlar meydana gelmiştir. Mamül stoklarındaki artışlar ise; 2010 yılında bir önceki yıla göre %200’ler seviyesinde gerçekleşmiştir. Burada şirketin üretim politikası ve stok politikasının gözden geçirilmesi gerekmektedir. Ayrıca bu artışın anlamlı yorumu için işletmenin üretim planlamasını ve iki yıldaki sektördeki gelişmeleri bilmek gerekir.
–    Bilançoya dönem net karı olarak yansıyan tutarın oluşumunu gösteren gelir tablosu da bilanço okuma kapsamında önemli bir göstergedir. Söz konusu şirkette 2010 yılında net satışlarda %66 oranında artış olmuştur. Buna karşılık; satışların maliyetinde ise gerçekleşen artış %26 oranındadır. Aynı dönemde genel yönetim giderlerindeki artış %133 oranında olup yönetimce bu gider artışının nedenlerinin ve işletme faaliyetiyle doğrudan ilişkisinin sorgulanması gerekir.
Şirket 2010 yılında karını bir önceki yıla göre rakamsal ve oransal olarak önemli oranda arttırmış olup, bir önceki yıldaki toplam karı 1.670.000 TL iken; karında 11.327.000 TL’lik artış gerçekleşmiştir. Bu artış %680’e varan oransal bir gelişimi göstermektedir.
–    Şirketin 2010 yılında dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki ilişkiyi gösteren cari oranı 2008 yılı için 1,79; 2009 yılında 1,10; 2010 yılında ise 1,46’dır. Şirket her üç yılda da bu oran %1’den büyük olduğu için anlamlı net işletme sermayesine sahiptir denilebilir.
Şirketin dönen varlıklarından stokları çıkarmak suretiyle kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki ilişkiyi kurmak için kullanacağımız Asit-Test Oranı ise 2010 yılında 0,64; 2009 yılında 0,62; 2008 yılında ise 2,96’dır. Bu oran; şirketin satışlarının azalması durumunda borçlarını ödeyebilme gücünü gösterir. Hazır Değerler Oranı ise işletmenin hazır değerler toplamı ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki ilişkiyi gösterir. Böylece işletmenin borçları karşısında nakit gücünün ne olduğu görülebilir. Yöneticinin, çok düşük veya çok yüksek oranlarda çıkan bu oranı dikkatle değerlendirmesi gerekir. Örnek işletmemizde hazır değerler oranı 2010 yılında %8 iken 2009 yılında %9,2 2008 yılında ise %11,5’tir.
–    Şirketin 2010 yılında borçları ile özkaynakları arasındaki ilişkiyi gösteren, bir bakıma özkaynakların % kaçı kadar borçlandığını görebildiğimiz oran; borçların özkaynaklara oranı olarak ifade edilmektedir. Bu oranın %100’ün üzerinde olması halinde işletme için olumsuz bir durum söz konusudur. Genel kabul gören görüş; bu oranın özkaynakları aşmaması şeklindedir. Örnek işletme verilerine baktığımız zaman şirketin söz konusu oranları 2008’de 83,6; 2009’da 218; 2010 yılında 109’dur. Özetlersek; 2009 ve 2010 yılında şirket borçları özkaynakları aşmıştır. İşletme yöneticisinin bu yapıyı irdeleyerek gerekli önlemleri alması gerekir.
–    Faaliyet Oranları olarak anılan ve işletme varlıklarının ne kadar verimli kullanıldığını ölçmeye yarayan muhtelif oranlardan en önemlisi Alacakların Devir Hızı’dır. Bu oran işletmenin ticari alacakları ile net satışları arasındaki ilişkiyi kurarak alacakların bir hesap dönemi içerisinde kaç kere tahsil edildiğini ortaya koymaktadır. Şirketin söz konusu oranları 2008 yılında 998 iken; 2009 yılında 438; 2010 yılında 538’dir.
–    İşletmenin, stokları ile net satışları arasında ilişki kurularak stokların faaliyet dönemleri içerisinde kaç defa devir ettiğini ortaya koymak için Stok Devir Hızı Oranı kullanılır. Bu oran; net satışların ortalama stoklara oranlanması suretiyle bulunur. 2008 yılında bu oran %419; 2009 yılında %268; 2010 yılında %291’dir.
–    İşletmenin yeterli derecede karlı çalışıp çalışmadığını göstermek üzere çeşitli karlılık oranları kullanılabilir. Bunlar içerisinde en anlamlısı; işletme net dönem karının net satışlara oranlanmasıdır. 2010 yılında şirketin net kar oranı %23 iken bu oran 2009 yılında %4; 2008 yılında %2 olarak gerçekleşmiştir. Bu oranların ne anlam ifade ettiğini sektördeki benzer işletmelerin gerçekleşmeleri ile kıyaslamak suretiyle yorumlamak gerekir.

8-    Sonuç ve Değerlendirmeler

Tüm işletmeler kurumsal yönetimin bir gereği olarak hazırlanmış gerçekçi, saydam ve anlaşılabilir mali tabloların yönetime sunulması kadar bu tabloların sonuç verecek anlamlı ve genel kabul gören yöntemlerle irdelenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede; işletmeyi yönetenler, bilançoları işletme dışı verilerle de destekleyerek doğru okuyabilmeli ve yorumlayabilmelidirler. Bu amaçla; kullanılabilecek okuma teknikleri, bir işletmenin birden fazla yılının karşılaştırılmasına imkan vereceği gibi; sektördeki diğer işletmelerle de kıyaslanabilecek sonuçlar verebilecektir.
Kurumsal yönetim, iyi yönetici, kaynakların etkin ve verimli kullanılması sonuçta bilanço okuyabilip, okuma sonuçlarını şirket hedefleri ve sektör gerçekleşmeleri ile karşılaştırmaktan geçmektedir.

                                 Ek:1                            

BETA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

01.01.2010 – 31.12.2010 YILI AYRINTILI GELİR TABLOSU
GELİR TABLOSU 2009 2010
     A- BRÜT SATIŞLAR 65.500.000,00 87.500.000,00
         1- YURTİÇİ SATIŞLAR 50.000.000,00 60.000.000,00
         2- YURTDIŞI SATIŞLAR 15.000.000,00 27.000.000,00
         3- DİĞER GELİRLER 500.000,00 500.000,00
     B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 750.000,00 1.000.000,00
         1- SATIŞTAN İADELER (-) 250.000,00 350.000,00
         2- SATIŞ İSKONTOLARI (-) 400.000,00 500.000,00
         3- DİĞER İNDİRİMLER (-) 100.000,00 150.000,00
     C- NET SATIŞLAR 64.750.000,00 86.500.000,00
     D- SATIŞLARIN MALİYETİ 55.900.000,00 75.200.000,00
         1- SATILAN MAMULLER MALİYETİ (-) 45.000.000,00 59.000.000,00
         2- SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİYETİ (-) 10.600.000,00 16.000.000,00
         3- SATILAN HİZMET MALİYETİ (-)
         4- DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 300.000,00 200.000,00
 BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI 8.850.000,00 11.300.000,00
     E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 7.750.000,00 9.100.000,00
         1- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (-) 250.000,00 700.000,00
         2- PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ (-) 2.500.000,00 2.800.000,00
         3- GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (-) 5.000.000,00 5.600.000,00
  FAALİYET KARI VEYA ZARARI 1.100.000,00 2.200.000,00
     F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VEYA KARLAR 1.360.000,00 1.360.000,00
         1- İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 60.000,00 80.000,00
         2- BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ
         3- FAİZ GELİRLERİ 600.000,00 800.000,00
         4- KOMİSYON GELİRLERİ 200.000,00 250.000,00
         5- KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 70.000,00
         6- MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 90.000,00 100.000,00
         7- KAMBİYO KARLARI 300.000,00 100.000,00
         8- REESKONT FAİZ GELİRLERİ
         9- FAALİYETLE İLGİLİ DİĞER GELİR VE KARLAR 40.000,00 30.000,00
     G- DİĞER FAALİYETLERDEN GİDER VE ZARARLAR (-) 465.000,00 1.800.000,00
         1- KOMİSYON GİDERLERİ 30.000,00 300.000,00
         2- KARŞILIK GİDERLERİ 150.000,00 400.000,00
         3- MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI 65.000,00 150.000,00
         4- KAMBİYO ZARARLARI 200.000,00 800.000,00
         5- REESKONT FAİZ GİDERLERİ
         6- DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR 20.000,00 150.000,00
     H- FİNANSMAN GİDERLERİ (-) 600.000,00 800.000,00
         1- KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-) 400.000,00 550.000,00
         2- UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-) 200.000,00 250.000,00
  OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 295.000,00 -1.240.000,00
     I- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 270.000,00 80.000,00
         1- ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 190.000,00 50.000,00
         2- DİĞER OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR 80.000,00 30.000,00
     J- OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 415.000,00 415.000,00
         1- ÇALIŞMAYAN KISIM GİDER VE ZARARLARI (-) 200.000,00 35.000,00
         2- ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLARI (-) 35.000,00 200.000,00
         3- DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 180.000,00 180.000,00
  OLAĞANDIŞI KAR VEYA ZARAR -145.000,00 -335.000,00
  DÖNEM KARI VEYA ZARARI 1.250.000,00 625.000,00
     K- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL
YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIĞI (-)
   
250.000,00 125.000,00
  DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 1.000.000,00 500.000,00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ek:2

                                                      BETA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

                                         31.12.2010 KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇO

  AKTİF VARLIKLAR   31.12.2009
TARİHLİ BİLANÇOSU
31.12.2010
TARİHLİ BİLANÇOSU
1 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI   15.500.000,00 18.250.000,00
10 Hazır Değerler   4.275.000,00 3.703.000,00
  100 Kasa 2.000,00 3.000,00
  101 Alınan çekler 100.000,00 150.000,00
  102 Bankalar 4.000.000,00 3.500.000,00
  103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) -77.000,00 -100.000,00
  108 Diğer Hazır Değerler 250.000,00 150.000,00
11 Menkul Kıymetler   1.900.000,00 1.900.000,00
  110 Hisse senetleri 1.000.000,00 1.000.000,00
  111 Özel Kesim Tahvil .Senet ve Bonoları 500.000,00 500.000,00
  112 Kamu Kesimi Tahvil. Senet ve Bonoları 0,00 0,00
  118 Diğer Menkul Kıymetler 400.000,00 400.000,00
  119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00
12 Ticari Alacaklar   3.285.000,00 4.890.000,00
  120 Alıcılar 2.500.000,00 4.000.000,00
  121 Alacak Senetleri 500.000,00 600.000,00
  122 Alacak Senetleri Reeskontu(-) 0,00 0,00
  126 Verilen Depozito ve Teminatlar 10.000,00 10.000,00
  127 Diğer Ticari Alacaklar 25.000,00 30.000,00
  128 Şüpheli Ticari Alacaklar 400.000,00 400.000,00
  129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) -150.000,00 -150.000,00
13 Diğer Alacaklar   570.000,00 753.000,00
  131 Ortaklardan Alacaklar 0,00 0,00
  132 İştiraklerden Alacaklar 300.000,00 200.000,00
  133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 150.000,00 400.000,00
  135 Personelden Alacaklar 0,00 3.000,00
  136 Diğer Çeşitli Alacaklar 120.000,00 150.000,00
  137 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00
  138 Şüpheli Diğer Alacaklar 0,00 0,00
  139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00
15 Stoklar   1.135.000,00 900.000,00
  150 İlk Madde ve Malzeme 100.000,00 120.000,00
  151 Yarı Mamüller-Üretim 50.000,00 80.000,00
  152 Mamüller 400.000,00 350.000,00
  153 Ticari Mallar 250.000,00 150.000,00
  157 Diğer Stoklar 35.000,00 50.000,00
  158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00
  159 Verilen Sipariş Avansları 300.000,00 150.000,00
17 Yıllara Yaygın İnş.ve Onarım Maaliyetleri   2.650.000,00 3.800.000,00
  170 Yıllara Yaygın İnş.ve Onarım Maliyetleri 2.500.000,00 3.750.000,00
  178 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 0,00
  179 Taşeronlara Verilen Avanslar 150.000,00 50.000,00
18 Gelecek Aylara Ait Gid.ve Gelir Tah.   120.000,00 230.000,00
  180 Gelecek Aylara Ait  Giderler 20.000,00 30.000,00
  181 Gelir Tahakkukları 100.000,00 200.000,00
19 Diğer Dönen Varlıklar   1.565.000,00 2.074.000,00
  190 Devreden KDV. 1.500.000,00 2.000.000,00
  191 İndirilecek KDV 0,00 0,00
  192 Diğer KDV 0,00 0,00
  193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 0,00
  195 İş Avansları 0,00 0,00
  196 Personel Avansları 0,00 0,00
  197 Sayım Tesellüm Noksanları 15.000,00 4.000,00
  198 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar 50.000,00 70.000,00
  199 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 0,00
1 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI   15.500.000,00 18.250.000,00
2 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI   8.500.000,00 12.750.000,00
22 Ticari Alacaklar   170.000,00 130.000,00
  220 Alıcılar 150.000,00 100.000,00
  221 Alacak Senetleri 15.000,00 25.000,00
  222 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00
  226 Verilen Depozito ve Teminatlar 5.000,00 5.000,00
  229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00
23 Diğer Alacaklar   175.000,00 250.000,00
  231 Ortaklardan Alacaklar 0,00 0,00
  232 İştiraklerden Alacaklar 100.000,00 200.000,00
  233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 0,00
  235 Personelden Alacaklar 0,00 0,00
  236 Diğer Çeşitli Alacaklar 75.000,00 50.000,00
  237 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00
  239 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00
24 Mali Duran Varlıklar   0,00 0,00
  240 Bağlı Menkul Kıymetler 0,00 0,00
  241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Krş.(-) 0,00 0,00
  242 İştirakler 0,00 0,00
  243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 0,00
  244 İştiraklere Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Krş.(-) 0,00 0,00
  245 Bağlı Ortaklıklar 0,00 0,00
  246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahh. (-) 0,00 0,00
  247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düş.Karş.(-) 0,00 0,00
  248 Diğer Mali Duran Varlıklar 0,00 0,00
  249 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 0,00
25 Maddi Duran Varlıklar   7.250.000,00 11.500.000,00
  250 Arazi ve Arsalar 1.000.000,00 2.500.000,00
  251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri 100.000,00 100.000,00
  252 Binalar 2.500.000,00 3.500.000,00
  253 Tesis. Makina ve Cihazlar 3.000.000,00 5.000.000,00
  254 Taşıtlar 700.000,00 800.000,00
  255 Demirbaşlar 600.000,00 600.000,00
  256 Diğer Maddi Duran Varlıklar 100.000,00 100.000,00
  257 Birikmiş Amortismanlar (-) -1.500.000,00 -2.000.000,00
  258 Yapılmakta Olan Yatırımlar 750.000,00 900.000,00
  259 Verilen Avanslar 0,00 0,00
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar   100.000,00 200.000,00
  260 Haklar 50.000,00 60.000,00
  261 Şerefiye 30.000,00 35.000,00
  262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 25.000,00 25.000,00
  263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri 50.000,00 60.000,00
  264 Özel Maliyetler 0,00 40.000,00
  267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,00 15.000,00
  268 Birikmiş Amortismanlar (-) -55.000,00 -85.000,00
  269 Verilen Avanslar 0,00 50.000,00
27 Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar   130.000,00 180.000,00
  271 Arama Giderleri 75.000,00 100.000,00
  272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri 50.000,00 65.000,00
  277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 25.000,00 30.000,00
  278 Birikmiş Tükenme Payları (-) -30.000,00 -45.000,00
  279 Verilen Avanslar 10.000,00 30.000,00
28 Gelecek Yıllara Ait Gid.ve Gelir Tahakukları   96.000,00 96.000,00
  280 Gelecek Yıllara Ait Giderler 70.000,00 70.000,00
  281 Gelir Tahhakkukları 26.000,00 26.000,00
29 Diğer Duran Varlıklar   579.000,00 394.000,00
  291 Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV 55.000,00 60.000,00
  292 Diğer KDV 30.000,00 50.000,00
  293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar 150.000,00 200.000,00
  294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar 45.000,00 30.000,00
  295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 300.000,00 350.000,00
  297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar 20.000,00 20.000,00
  298 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) -21.000,00 -21.000,00
  299 Birikmiş Amortismanlar (-) 0,00 -295.000,00
2 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI   8.500.000,00 12.750.000,00
  AKTİF VARLIKLAR TOPLAMI   24.000.000,00 31.000.000,00

 

23 Aralık 2016
3.131 kez görüntülendi

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Ziyaretçilerimiz tarafından yapılan yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

Bu konu hakkındaki görüşünüzü belirtmek ister misiniz?
REHBER BAĞIMSIZ DENETİM VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ANONİM ŞİRKETİ Kavaklıdere Vergi Dairesi - 7340055266